De rol van de Europese Groenen: campagne voor democratie en klimaat onder politieke druk

Strategie en oppositie binnen de Europese Groene Partij

Tussen 5 en 7 december kwamen de Europese Groenen bijeen in Lissabon om hun strategie voor de komende maanden en jaren te bepalen. Tijdens de conferentie was duidelijk dat de partij haar focus heeft verschoven, vooral naar het versterken van democratische waarden en het beschermen van mensenrechten. Val de externe politieke oppositie aan, wezen sprekers echter op de invloed van centrum-rechtse partijen in Europa, met name de Europese Volkspartij (EVP), onder leiding van Manfred Weber.

Het thema van solidariteit met Palestina klonk door de hallen, met video’s van demonstraties in Servië en beelden van de verboden Pride Parade in Boedapest die op schermen flitsten. Hoewel klimaatverandering normaal gesproken prominent op de agenda staat binnen de partij, leek dat nu op de achtergrond te raken. De groene partijen richten zich vooral op het behoud van democratische vrijheden en mensenrechten.

Visie op klimaat en sociale rechtvaardigheid

Volgens Vula Tsetsi, medevoorzitter van de Europese Groenen, verandert de partij niet van hart, omdat alles met elkaar verbonden is. Ze stelde dat klimaat en milieu nauw samenhangen met de wereld om ons heen en dat men geen onderscheid meer kan maken tussen klimaat- en sociale rechtvaardigheid. Tsetsi benadrukte dat deze thema’s onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat de strijd voor klimaat moet samengaan met de strijd voor sociale rechtvaardigheid.

Verliezen en de roep om weerbaarheid

De afgelopen jaren werden voor de Groenen moeilijke. Zo zagen zij onder meer hun uitkomst uit de Duitse regering. Tegelijkertijd willen zij zich profileren als de laatste verdediging tegen de democratische achteruitgang in Europa. Dat is nodig, omdat de Europese Volkspartij toenemend samenwerkt met extreem-rechtse partijen.

Hoewel de groene fractie officieel niet deel uitmaakt van een losse coalitie in het Europees Parlement die bestaat uit de EVP, de Socialisten en Democraten (S&D), en de liberale Renew, stemden ze vaak in overeenstemming met deze groepen bij specifieke wetsvoorstellen. Tsetsi gaf tijdens een persconferentie aan dat de EVP ‘de grens al heeft overschreden’ door samen te werken met politieke figuren als André Ventura uit Portugal, Marine Le Pen uit Frankrijk en Viktor Orbán uit Hongarije. Ze stelde dat zulke deals de democratie ondermijnen.

Politieke pragmatiek en zorgen over de eigen positie

Tsetsi legde uit dat, hoewel de EVP in de verkeerde richting beweegt, de Groenen in het parlement hun invloed willen vergroten. Ze benadrukte dat men niet alleen tegen moet stemmen, maar ook als mede-wetgever actief werk moet verrichten door wetsontwerpen te verbeteren. “In het parlement moet je niet alleen weigeren te coöpereren, maar ook meedoen,” aldus Tsetsi.

De bereidheid van de Groenen om met de EVP samen te werken, kan echter meer te maken hebben met politieke strategie dan met puur pragmatisme. Luka Mesec, vicepremier van Slovenië en lid van een linkse partij, merkte op dat de groene boodschap vaak onpopulair werd omdat ze als restrictief werd gezien. Om het imago van partij van verbod en tegenhouden te doorbreken, blijven ze werken met de EVP.

Volgens de Oostenrijkse Europarlementariër Thomas Waitz is dat de meest verantwoorde aanpak. Hij zei dat de EVP, ondanks haar nauwe banden met de extreem-rechtse partijen, in cruciale stemmingen altijd een pro-Europese koers heeft aangehouden. “Het opofferen van kleine politieke conflicten in het Europees Parlement helpt niet de Europese samenwerking,” voegde hij toe.

De politieke situatie en de toekomst van de Groenen

Voorlopig kiest de groene fractie ervoor om aan tafel te blijven, ook al veroordelen ze de leden van de EVP en andere rechtse partijen voor hun standpunten. De Europese Groenen betaalden de reiskosten en hotelkosten voor hun afgevaardigden, wat bijdroeg aan de verslaggeving over de conferentie.

Met steun van een groot publiek, dat maandelijks honderden duizenden lezers telt voor journalistiek en opinie van EUobserver, willen ze nog meer bereiken. Wie nog geen lid is, wordt aangespoord om vandaag nog lid te worden en de groene beweging te ondersteunen. Hannah Kriwak, een jonge verslaggever uit Oostenrijk die zich op de Europese politiek richt voor EUobserver, staat stil bij de ontwikkelingen binnen de partij en haar inspanningen voor een coherente Europese koers.