Reactie van de Verenigde Staten op het Europees boetebesluit
De reactie vanuit Washington op de boete die Europa eerder deze maand oplegde aan X was luid, maar nauwelijks onverwacht. Brussel legde de eerste straf op basis van de Digital Services Act (DSA) toen X herhaaldelijk weigerde om misleidende verificatiepraktijken en essentiële transparantieproblemen aan te pakken. Binnen enkele uren dreigde Elon Musk met represailles, niet alleen tegen de EU, maar ook tegen individuele verantwoordelijken. Hij verbood abrupt de toegang van de Europese Commissie tot haar advertentiekonto op X.
Politieke escalatie en diplomatieke retoriek
Daarna escaleerde de situatie politiek. De onderminister van Buitenlandse Zaken van de VS beschuldigde de EU ervan de Amerikaanse veiligheid te ondermijnen. Deze beschuldiging was gebaseerd niet op een buitenlandse beleidsbeslissing, maar op de handhaving van Europese wetgeving. Sinds de terugkeer van de Trump-administratie wordt Europa’s digitale en mededingingswetgeving meer en meer gezien als een politiek doelwit. Er worden importtarieven bedreigd, visumverboden aangekondigd in verband met vermeende ‘buitenlandse censuur’, en het Digital Services Act (DSA) en Digital Markets Act (DMA) worden regelmatig aangevallen.
De nieuwe Amerikaanse strategische visie op digitale regelgeving
Afgelopen week presenteerde de Amerikaanse regering haar nieuwe National Security Strategy (NSS). Daarin wordt de regulering van buitenlandse landen expliciet afgeschilderd als een aanval op Amerikaanse belangen. Het behoud van de dominantie van grote technologiebedrijven wordt erkend als een prioriteit voor de nationale veiligheid. De boodschap is duidelijk: de Amerikaanse techmacht moet verdedigd worden, terwijl Europa’s digitale wetten de bedoeling van de Amerikaanse beleidsmakers zijn te ontmantelen. Dit onderstreept dat de Amerikaanse regering haar intenties niet onder stoelen of banken steekt.
Europa’s respondentie en noodzaak tot duidelijke politieke standpunten
In deze situatie kan Europa zich geen ambiguïteit veroorloven. De lidstaten moeten ondubbelzinnig maken dat hun mededingings- en technologische wetten voortkomen uit democratische keuzes en dat deze wetten niet onderhandelbaar zijn. Als het nodig is, moeten zij strikt worden gehandhaafd. Dit is essentieel voor de soevereiniteit van Europa en voor het welzijn van haar burgers. Het hoogtepunt van Europa’s standvastigheid vormt de lopende zaak tegen Google’s monopolie op advertentiemarkt. Digital advertising maakt tegenwoordig meer dan 118 miljard euro uit; bijna tweederde van de uitgaven in Europa vindt plaats op digitale platformen.
Het belang van het handhaven van de wet in de Google-zaak
De structuur van de digitale advertentiemarkt wordt bepaald door een kleine aantal grote spelers, waarvan Google de centrale positie inneemt. Google beheert de markt waar advertenties worden gekocht en verkocht, en vertegenwoordigt zowel adverteerders als uitgevers. Niemand zou toestaan dat één bedrijf een financiële beurs runt en handelt op die beurs. Toch onderbouwt deze structuur Europa’s digitale advertentiemarkt, met negatieve gevolgen voor lokale nieuwsmedia en consumenten. Reeds eerder concludeerde de Europese Commissie dat Google haar machtspositie heeft misbruikt in de advertentieketen. Een voorstel van Google uit vorige maand lost dit niet op, omdat het slechts kleine gedragswijzigingen voorstelt zonder de kern van het probleem aan te pakken.
De roep om een structurele oplossing
Verschillende mediapartijen, maatschappelijke organisaties en experts pleiten voor een fundamentele aanpak die het conflict van belangen volledig wegneemt. Zij waarschuwen dat Europa niet moet wachten totdat een rechtbank in de VS een uitspraak doet, omdat alle bewijzen al bekend zijn en de juridische conclusies duidelijk zijn. De vraag ligt nu bij de Europese Commissie: zal ze haar wetten handhaven op basis van de feiten, of zal zij haar beslissingen verzachten uit angst voor een conflict met de Amerikaanse overheid? Aarzeling zou een gevaarlijke boodschap afgeven: dat Europese wetgeving onder buitenlandse druk kan worden afgezwakt.
De strategische implicaties voor Europa
De Amerikaanse regering en grote techbedrijven maken hun doelstellingen duidelijk. Europa moet deze boodschap beantwoorden door streng op te treden. Door het handhaven van de regels in de Google-zaak kan Europa bewijzen dat haar soevereiniteit echt is en dat haar regels niet onder dwang worden verzwaard. Het toont ook aan dat de belangen van de burgers niet ondergeschikt mogen worden gemaakt aan buitenlandse regeringen of multinationale ondernemingen.
De rol van media en publieke betrokkenheid
Elke maand lezen honderdduizenden mensen de journalistiek en opiniestukken van EUobserver. Met de steun van haar lezers kan Europa haar soevereiniteit versterken en haar digitale wetten beschermen. Het is daarom belangrijk dat meer mensen zich aansluiten door nu supporter te worden. Verschillende experts, zoals Max Bank van Rebalance Now en Max Von Thun van het Open Markets Institute, benadrukken dat een daadkrachtige aanpak de enige juiste weg is om Europese digitale belangen veilig te stellen.
